Avrupa’da sağlık hizmetlerinde bekleme süreleri: En kötü ülkeler sıralandı

Avrupa’daki bazı ülkelerde tedavi için bekleme süreleri yılları bulabiliyor.

Uzmanlar, bunun hastalar açısından gerçek sonuçları olduğu konusunda uyarıyor. Euronews Health, farklı kategorilerdeki bekleme sürelerini yakından inceledi.İngiltere'de bir uzman doktora görünmesi gereken her 10 hastadan birinden fazlasının randevu almak için bir yıldan uzun süre beklediğini biliyor muydunuz? Ya da Slovenya’da hastaların yalnızca kalça protezi ameliyatı için yaklaşık iki yıl, yani 667 gün beklediğini?Bu veriler, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) 2025 Sağlığa Bakış raporundan geliyor. Rapor, Avrupa’nın en acil kamu sağlığı politikası sorunlarından birine, yani bekleme sürelerine ışık tutuyor. Bunlar Avrupa’daki en kötü veriler arasında olabilir. Ancak bekleme krizi iki ülkeyle sınırlı değil, çok daha derin bir sorun. Raporda, "Tedaviden beklenen faydaların ertelenmesi, hastaların gerekenden daha uzun süre ağrı ve engellilikle yaşamaya devam etmesi anlamına geliyor ve müdahale sonrasında hastaların sağlık sonuçlarını kötüleştirebilir," denildi.Peki Avrupa’da hastaları en uzun süre bekleten ülkeler hangileri? Kıta genelinde sorun ne kadar ciddi? Hastalar ameliyat için gerçekte ne kadar beklemek zorunda kalıyor? OECD raporu, sağlık hizmetlerinin farklı alanlarında uzun bekleme süreleri olduğunu ortaya koyuyor. 2023 itibarıyla birçok Avrupa ülkesinde bir pratisyen hekime (GP) ya da hemşireye randevu almak bile en az bir hafta sürüyor.Almanya ve Fransa’da hastaların beşte biri yalnızca bir pratisyen hekime görünmek için haftalarca bekliyor. İsveç’te hastaların yüzde 23’ü bir pratisyen hekim ya da hemşireye görünmek için bir haftadan uzun süre bekliyor. Fransa ve Almanya’da bu oran beşte bir, yani yüzde 20; İngiltere'de ise yüzde 18 ile buna yakın seviyede. Altı ila yedi gün bekleyenler de hesaba katıldığında oranlar daha da yükseliyor: İsveç’te yüzde 30, Fransa’da yüzde 28, İngiltere'de yüzde 27 ve Almanya’da yüzde 26. Ülkeler arasındaki bekleme süreleri, metodolojik farklılıklar nedeniyle doğrudan karşılaştırılabilir olmayabilir. Uzman doktora görünmek için yıllarca beklemek Avrupa genelinde bazı hastalar için bir uzman doktora görünmek amacıyla bir yıldan fazla beklemek gerçek bir durum. Bu konuda en fazla öne çıkan ülke İngiltere. Hastaların yüzde 11’i uzman doktor randevusu için bir yıldan uzun süre beklediğini bildirdi. Fransa ve Almanya’da bu oran yüzde 2. Ancak daha kısa bekleme süreleri de aslında pek kısa değil. Fransa’da hastaların beşte ikisinden fazlası, yani yüzde 43’ü, iki ay ile bir yıl arasında bekliyor. Fransa’yı yüzde 32 ile İngiltere, yüzde 29 ile İsveç ve yüzde 22 ile  Katarakt ameliyatı için aylarca beklemek Katarakt ameliyatı için bekleme süreleri de benzer bir tablo ortaya koyuyor. Bu gösterge, uzman değerlendirmesinden tedaviye kadar üç aydan uzun süre bekleyen hastaların oranını ölçüyor. Norveç’te 2024’te bu ameliyata ihtiyaç duyan hastaların beşte dördü, yani yüzde 81’i, üç aydan uzun süre bekledi. Finlandiya yüzde 71 ile onu yakından takip etti. İngiltere ve Portekiz’de hastaların yüzde 58’i, İspanya’da ise yüzde 53’ü üç aydan uzun süre bekledi. Polonya yüzde 13, Macaristan yüzde 17, İsveç yüzde 22 ve İtalya yüzde 27 ile çok daha düşük oranlara sahipti. Katarakt bekleme süresi pandemi öncesinden daha uzun Takip edilen dokuz Avrupa ülkesi arasında, katarakt ameliyatı için bekleme süreleri 2024’te 2019’a kıyasla yedi ülkede arttı. Yalnızca Polonya ve Macaristan’da düşüş görüldü. Bu durum, COVID-19 pandemisinin sağlık sistemleri üzerindeki kalıcı etkisini yansıtıyor. İngiltere'de üç aydan uzun bekleyen hastaların oranı iki kattan fazla artarak yüzde 22’den yüzde 58’e yükseldi. Norveç’te ise bu oran yüzde 65’ten yüzde 81’e çıktı.Bu veriler, pandemi sonrasında sağlık sistemleri üzerindeki baskının sürdüğüne işaret ediyor. Kalça protezi: Slovenya’da bekleme süresi iki yıla yaklaşıyor Kalça protezi ameliyatı için medyan bekleme süresi de dikkat çekici. Slovenya’da hastalar 2024’te medyan olarak 667 gün bekledi. Bu süre iki yıla yakın. Polonya’da bekleme süresi 343 günle bir yılın üzerindeydi. Onu 209 günle Macaristan ve 174 günle İngiltere izledi. Bunlar medyan değerler; yani hastaların yarısı burada belirtilen gün sayısından daha uzun süre bekledi.York Üniversitesi’nden Luigi Siciliani, European Journal of Public Health’te yayımlanan yakın tarihli bir makalesinde, "Acil olmayan sağlık hizmetleri için bekleme süreleri, hastaların sağlık hizmetlerine erişmek için haftalar ya da aylar beklemek zorunda kaldığı birçok sağlık sisteminde önemli bir sağlık politikası sorunudur,"  diye yazdı.Peki bekleme süreleri ülkeler arasında neden bu kadar farklılık gösteriyor? OECD’ye göre bekleme listeleri genellikle sağlık hizmetlerine yönelik talep ile bu hizmetlerin arzı arasındaki dengesizlikten kaynaklanıyor. Siciliani, bekleme sürelerinin ülkeler arasında büyük farklılık göstermesinin kapasite kısıtları, finansman kararları, sağlık personeli sayısı ve yaşlanan nüfus ile teknolojik yeniliklerin tetiklediği artan sağlık hizmeti talebiyle uyumsuzluk gibi nedenlerden kaynaklandığını belirtti. Eurostat’a göre bekleme süresi, acil tıbbi bakımda karşılanmamış ihtiyaçların da önemli nedenlerinden biri.